يكشنبه 7 مرداد 1397 ایران علیه ایالات متحده آمریکا دعوایی را با موضوع «نقض عهدنامه مودّت، روابط اقتصادی و حقوق کنسولی 23 مرداد 1334» اقامه نمود و از دیوان درخواست صدور دستور موقت کرد کد خبر  38                                                                                                                          1397/5/7 

ایران علیه ایالات متحده آمریکا دعوایی را با موضوع «نقض عهدنامه مودّت، روابط اقتصادی و حقوق کنسولی 23 مرداد 1334» اقامه نمود و از دیوان درخواست صدور دستور موقت کرد






ترجمه غیررسمی متن اعلامیه مطبوعاتی
 مورخ 97/4/26 (17 ژوئیه 2018) دیوان بین المللی دادگستری در خصوص شکایت ایران علیه ایالات متحده آمریکا



      لاهه، 17 ژوئیه 2018 (26 تیرماه 1397) ـ دولت جمهوری اسلامی ایران، دعوایی را علیه ایالات متحده آمریکا نزد دیوان بین‌المللی دادگستری (ارگان اصلی قضایی سازمان ملل متحد) در رابطه با «نقض عهدنامه مودّت، روابط اقتصادی و حقوق کنسولی میانِ دولتین ایران و ایالات متحده آمریکا مورخ 15 اوت 1955 (23 مرداد 1334) » اقامه کرد. عهدنامه مذکور از تاریخ 16 ژوئن 1957 (26 خردادماه 1336) لازم الاجرا شده است.
در نظر ایران، مبنای دادخواست حاضر، تصمیم ایالات متحده آمریکا مورخ 8 مه 2018 مبنی بر «اِعمال مجدد، کامل و مؤثر» تحریم‌ها و اقدامات تضییقی است که به طور مستقیم و غیرمستقیم، ایران، شرکت‌های ایرانی و اتباع ایران را هدف قرار داده است. موضوع این تحریم‌ها، همان تحریم‌هایی است که ایالات متحده آمریکا به‌موجب برنامه اقدام مشترک(برجام)( مورخ 14 ژوئیه 2015) لغو نموده بود.
ایران ادعا نموده که ایالات متحده آمریکا با اعمالِ تحریم‌های 8 مه 2018 و سایر تحریم‌های اعلام شده، مقررات گوناگون عهدنامه 1955 را نقض کرده و همچنان به نقض مقررات مزبور ادامه می‌دهد.
ایران از دیوان درخواست می‌کند که نسبت به موارد ذیل حکم صادر نماید:
الف) ایالات متحده آمریکا با اعمالِ تحریم‌های 8 مه و تهدیدهای اعلام شده دیگر که در این دادخواست به آنها اشاره شده است علیه ایران، اتباع و شرکت‌های ایرانی، تعهداتش را در قبال ایران طبق مواد 4 (1)، 7 (1)، 8 (1)، 8 (2)، 9 (2)، 10(1) عهدنامه 1955مودت نقض کرده است؛
ب) ایالات متحده آمریکا باید با اتخاذ اقدامات مقتضی، تحریم‌های 8 مه را بی‌درنگ لغو نماید؛
ج) ایالات متحده آمریکا باید فوراً به تهدیدهایش درخصوص اعمال تحریم‌های بیشتر مندرج در دادخواست حاضر خاتمه دهد؛
د) ایالات متحده آمریکا باید اطمینان دهد که هیچ اقدامی در جهت تخطی از تصمیم دیوان در قضیه حاضر اتخاذ نخواهد نمود و اطمینان دهد که نقض عهدنامه مودت 1955 را تکرار نخواهد کرد.
ه) ایالات متحده آمریکا به سببِ نقض تعهداتِ بین‌المللی خود باید خسارات وارد بر ایران را به‌طور کامل جبران کند؛ [مبلغ خسارات مذکور] معادل با مبلغی خواهد بود که در مرحله بعدی دادرسی توسط دیوان تعیین می‌گردد. ایران حق خود را مبنی بر ارسال و ارائه ارزیابی دقیق مبلغ جبران خسارات وارده به دیوان که بر عهده آمریکاست در زمان مقتضی محفوظ می‌دارد.
ایران در مورد مبنای صلاحیت دیوان به بند 2 ماده 21 عهدنامه مودت 1955 استناد کرده است. به موجب ماده مزبور:
«هر اختلافی بین طرفین معظمین متعاهدین در مورد تفسیر یا اجرای عهدنامه فعلی که از طریق دیپلماسی به نحو رضایت‌بخش فیصله نیابد، به دیوان بین‌المللی دادگستری ارجاع خواهد شد، مگر این که طرفین معظمین متعاهدین موافقت کنند که اختلاف به وسائل صلح‌جویانه دیگری حل شود».
جمهوری اسلامی ایران بصورت همزمان با طرح دعوا به منظور حفظ حقوق خود طبق عهدنامه 1955 تا زمان صدور حکم دیوان در ماهیت دعوا، درخواست صدور دستور موقت نموده است.
بنا به اظهار ایران، به رغم آنکه ایالات متحده اعلام نموده که تحریم‌ها را به فاصله 90 و 180 روز از 8 مه 2018 اعمال خواهد کرد، ایالات متحده از قبل، اجرای برخی از تحریم‌های 8 مه را شروع نموده است.
ایران معتقد است که با توجه به موارد مذکور، «خطری مهم و واقعی برایِ خسارات غیرقابل جبران» وجود دارد که به حقوق ایران، پیش از صدور حکم نهایی دیوان در مورد موضوع اختلاف، آسیبی جدی وارد می‌نماید.
در نتیجه، ایران؛
«در مقام استیفای حقوق خود و همچنین نیابتاً در مقام استیفای حقوق اتباع خود، احتراماً از دیوان درخواست می‌کند که پیش از صدور حکم نهایی خود، نسبت به موارد ذیل، اقدامات موقت (احتیاطی) اتخاذ نماید:
الف) ایالات متحده آمریکا باید فوراً کلیه اقدامات مقتضی در اختیارش را برای تعلیقِ اِعمال و اجرای کلیه تحریم‌های 8 مه 2018 از‌جمله کلیه تحریم‌های فراسرزمینی اتخاذ نماید و از اِعمال یا تهدید به اعمالِ تحریم‌های بیشتر و اقداماتی که می‌تواند دامنۀ اختلاف مطرح نزد دیوان را تشدید یا گسترده‌تر نماید، خودداری کند؛
ب) ایالات متحده آمریکا باید فوراً اجازه اجرایِ کاملِ معاملاتی را که مجوز آن‌ها قبلاً به صورت کلی یا موردی صادر شده است، به ویژه برای فروش یا اجاره هواپیمای مسافربری، قطعات یدکی و تجهیزات هواپیما را صادر کند؛
 ج) ایالات متحده آمریکا مکلف است ظرف 3 ماه، گزارش اقداماتی را که پیرو زیربند الف و ب انجام داده است به دیوان ارائه نماید؛
د) ایالات متحده آمریکا به اتباع ایران، اتباع و شرکت‌های آمریکایی و غیر‌آمریکایی اطمینان دهد که مطابق مفاد دستور دیوان عمل خواهد کرد. همچنین ایالات متحده آمریکا باید از هرگونه اظهار نظر یا اقدامی که می‌تواند اشخاص و نهادهای آمریکایی و غیر‌آمریکایی را از شرکت یا ادامه فعالیت اقتصادی با ایران و اتباع و شرکت‌های ایرانی منصرف نماید خودداری نماید؛
ه) ایالات متحده آمریکا باید از هرگونه اقدام دیگری که می‌تواند به حقوق ایران و اتباع و شرکت‌های ایرانی بر اساسِ عهدنامه 1955 و در رابطه با تصمیم دیوان در ماهیت دعوا آسیب وارد نماید، خودداری کند؛
 
برای مطالعه متن انگلیسی بیانیه مطبوعاتی دیوان به پیوند ذیل مراجعه فرمایید: 
http://www.icj-cij.org/files/case-related/175/175-20180717-PRE-01-00-EN.pdf
 
امتیاز دهی
 
 

نسخه قابل چاپ
سایت های فارسی
رئیس جمهور
سایت مجله حقوقی بین المللی
کتابخانه مرکز امور حقوقی بین‌المللی ریاست جمهوری
سايت قوانين و مقررات كشور
سایت های خارجی
دیوان دائمی داوری